Fałszywe SMS-y z linkiem: jak rozpoznać smishing
SMS od „banku”, „kuriera” albo „urzędu” z linkiem, który prowadzi do fałszywej strony. Jak je rozpoznać, co zrobić po kliknięciu i gdzie zgłosić.
Czym jest smishing
Smishing to phishing przez SMS: wiadomość tekstowa, która ma skłonić Cię do kliknięcia w link, podania danych lub zainstalowania aplikacji. Wiadomość zwykle udaje bank, firmę kurierską, operatora, urząd skarbowy albo sklep internetowy. Link prowadzi do kopii prawdziwej strony, prowadzonej przez oszustów.
SMS wydaje się wiarygodny, bo trafia na ten sam telefon, na którym rozmawiasz z bliskimi i dostajesz kody z banku. Oszuści wykorzystują to, że ludzie czytają wiadomości szybko i rzadko zastanawiają się nad adresem linku.
Najczęstsze treści
- „Twoje konto zostało zablokowane. Zaloguj się, aby je odblokować”.
- „Wykryliśmy podejrzaną transakcję. Potwierdź ją pod linkiem”.
- „Paczka czeka na odbiór. Dopłać 1,50 zł, aby ją dostarczyć”.
- „Masz zaległość w opłacie. Zapłać, aby uniknąć kosztów”.
- „Zwrot nadpłaty podatku lub rachunku. Podaj numer karty, aby go otrzymać”.
- „Cześć, to ja, zmieniłem numer. Zapisz go” – po czym prośba o pożyczkę lub kod BLIK.
Po czym poznać fałszywy SMS
- Wiadomość ponagla i grozi konsekwencjami: „w ciągu 24 godzin”, „ostatnie wezwanie”.
- Link jest skrócony albo adres wygląda podobnie do prawdziwego, ale ma dodatkowe słowa, myślniki lub nietypową końcówkę.
- Nadawca jest numerem telefonu zamiast nazwy firmy albo nazwa nie zgadza się z treścią.
- Wiadomość nie zawiera Twojego imienia ani numeru zamówienia, o którym mówi.
- Pojawiają się błędy językowe, dziwne znaki lub obcy zwrot.
- Wymaga zalogowania do banku lub podania danych karty przez link.
Uwaga: fałszywa wiadomość może pojawić się w tej samej konwersacji co prawdziwe SMS-y od Twojego banku, ponieważ nazwę nadawcy da się podrobić. Dlatego nie ufaj wiadomości tylko dlatego, że wylądowała „we właściwym miejscu”.
Jak się chronić
- Nie klikaj w linki z nieoczekiwanych wiadomości i nie loguj się do banku przez link z SMS-a.
- Wejdź na stronę lub do aplikacji instytucji samodzielnie – wpisz adres ręcznie lub użyj aplikacji z oficjalnego sklepu.
- Jeśli wiadomość dotyczy płatności lub paczki, sprawdź sprawę w sklepie albo u kuriera, korzystając ze sprawdzonych danych.
- Włącz powiadomienia o transakcjach i weryfikację dwuetapową w ważnych kontach.
- Zainstaluj aktualizacje telefonu i przeglądarki. Nie instaluj aplikacji spoza oficjalnego sklepu.
- Sprawdź numer nadawcy w wyszukiwarce KtoDzwoniInfo – sprawdzisz, czy inni nie zgłaszali podobnych wiadomości.
Co zrobić, jeśli kliknąłeś w link
Samo kliknięcie nie zawsze oznacza kłopot, ale liczy się to, co zrobiłeś dalej. Poniżej znajdziesz kroki zależne od sytuacji.
- Tylko kliknąłeś i zamknąłeś stronę: nie wpisuj nic, zamknij kartę, sprawdź, czy nie pobrał się żaden plik, i wyczyść dane przeglądania.
- Wpisałeś dane logowania do banku: natychmiast zadzwoń do banku, zmień hasło i zablokuj dostęp.
- Podałeś dane karty: zastrzeż kartę w banku i poproś o nową.
- Zainstalowałeś aplikację: odinstaluj ją, zmień hasła i skontaktuj się z bankiem.
- Podałeś PESEL lub dane dowodu: zastrzeż PESEL i dokument.
Szczegółowe kroki opisaliśmy w poradnikach „Co zrobić, gdy podałeś dane oszustowi” i „Jak zastrzec PESEL i dokumenty”.
Gdzie zgłosić oszukańczy SMS
- Przekaż treść wiadomości na numer 8080 (CERT Polska) – to bezpłatna usługa do zgłaszania podejrzanych SMS-ów.
- Zgłoś stronę lub wiadomość do CERT Polska przez formularz na incydent.cert.pl.
- Jeśli straciłeś pieniądze, zgłoś sprawę na policję i do banku.
- Dodaj opinię o numerze w KtoDzwoniInfo, żeby ostrzec innych.
Bank nie prosi o logowanie przez link w SMS-ie ani o podanie kodów w rozmowie. Jeśli masz wątpliwości, otwórz aplikację banku sam.